Kompetencje i sposób podejmowania decyzji Kompetencje senatu zostały znacznie ograniczone. Senat stracił prawo inicjatywy ustawodawczej, a przy uchwalaniu ustaw przez sejm miał tylko prawo veta zawieszającego zakresie spraw politycznych, cywilnych i karnych. Co w praktyce oznaczało, że w przypadku nieprzyjęcia projektu przez senat, ostateczną decyzję podejmowała izba poselska następnej kadencji. W innych kwestiach po podjęciu uchwały przez izbę poselską, sprawę przesądzało ostatecznie większością głosów posiedzenie obu izb połączonych. Na Sejmie konstytucyjnym, który był przewidziany co 25 lat w celu dokonania rewizji konstytucji, senat miał pełnić rolę „rady starszych”, której opinia nie była wiążąca dla izby poselskiej.
W sądzie sejmowym senatorowie uczestniczyli w sądach przy królu jako asesorzy, w niektórych sprawach sądzili wraz z deputatami z Izby PoselskiejJanusz S. Dąbrowski, Senat koronny. Stan sejmujący w czasach Jana Kazimierza, Kraków 2000, s. 62..
Zasadnicze zmiany w funkcjonowaniu Zasadniczą zmianą w funkcjonowaniu senatu zawartą w Konstytucji z 1791, było wprowadzenie kadencyjności. Sejm miał być „zawsze gotowy” do zwołania.