Od 1907 formalnie stał na czele bolszewików w Baku, pracując równocześnie jako nauczyciel i pisząc prace z zakresu teorii marksizmu.

Rok 1917 W 1914 Szaumian stał na czele strajku generalnego w Baku, a po jego klęsce został aresztowany. Uciekł z więzienia niemal równocześnie z wybuchem rewolucji lutowej 1917. Chociaż nie wziął zbyt aktywnego udziału w tych wydarzeniach, jego popularność wśród robotników sprawiła, że został wybrany przewodniczącym Rady Robotników Baku oraz redaktorem gazety Robotnik Bakijski.

Komuna Bakijska Po zwycięskiej dla bolszewików rewolucji październikowej Szaumian został mianowany Nadzwyczajnym Komisarzem ds. Kaukazu oraz przewodniczącym Rady Komisarzy Ludowych Baku. Stanął na czele rządu (Komuny Bakijskiej), stanowiącego koalicję Dasznaków, lewicowych Socjalistów Rewolucjonistów oraz bolszewików i mienszewików. Komuna wprowadziła szereg reform społecznych, w tym nacjonalizację głównych sektorów przemysłu i floty kaspijskiej, jak również oddała całość produkcji pod kontrolę robotniczą. Równocześnie komuniści nie radzili sobie z rozwiązaniem konfliktów narodowościowych w mieście zamieszkanym przez Azerów i Ormian. W Baku doszło do masowych rzezi AzerówMichael P. Croissant, The Armenia-Azerbaijan Conflict: Causes and mplications. New York: Praeger, 1998, s. 14-15 .