Papież przypomniał, że jest tylko jeden powód, kiedy ludzie mogą wypowiedzieć posłuszeństwo władzy – wtedy, gdyby żądano od nich rzeczy niezgodnych z prawem naturalnym lub Bożym. Władza wówczas sama podważa fundamenty, na jakich się opiera. Papież przypomina rządzonym, że powinni działać dla dobra wspólnego i sprawiedliwie, a za wzór stawia im samego Boga. Zaznaczył też, że w pewnych wypadkach lud może wybierać panujących, ale jest to tylko wskazanie osoby, podczas gdy prawo panowania pochodzi od Boga. W takim wypadku lud nie tworzy władzy zwierzchniej, a tylko stanowi, kto ją ma wykonywać. Papież mógł tu mieć na myśli monarchie elekcyjne. Warto podkreślić, że mimo skierowania swego orędzia do monarchów papież zaznaczył, że Kościół uznaje różne formy rządów, byle władza ta była sprawiedliwa i dążyła do dobra ogólnego i – wykluczając przewrót polityczny, a więc zgodnie z zasadą legitymizmu – uznał prawo ludu, aby taką sobie obrać formę rządu, jaka najwięcej odpowiada jego duchowi, zwyczajom i obyczajom.
Sam Leon XIII w innej encyklice "Humanum genus" napisał: W encyklice Diuturnum wyjaśniliśmy na podstawie zasad chrześcijańskiej mądrości istotę władzy politycznej i wykazaliśmy jej godną podziwu zgodność z porządkiem naturalnym, jak również z dobrem narodów i władców.
Linki zewnętrzne Treść encykliki Polskie wydanie encykliki w bibliotece Polona
Kategoria:Encykliki Leona XIII Kategoria:Utwory literackie z 1881