Rodzina Połanieckich – powieść Henryka Sienkiewicza, wydana w 1894 roku. Jedna z kilku powieści obyczajowych w dorobku autora, obok Bez dogmatu i Wirów. Surowo potraktowana przez krytykę literacką epoki, cieszyła się jednak popularnością wśród czytelników, choć nigdy nie dorównała poczytnością powieściom historycznym tego autoraHenryk Sienkiewicz, „Rodzina Połanieckich”. culture.pl [dostęp 2020-08-03].
Fabuła Podstawową przestrzeń powieści stanowi Warszawa (miasto, miejsce robienia interesów), a jej głównym bohaterem jest kupiec i przedsiębiorca (z wykształcenia inżynier, a z pochodzenia szlachcic), Stanisław Połaniecki, który żeni się ze zubożałą szlachcianką Marynią, z d. Pławicką. Z bezwzględnego człowieka interesu i niewiernego męża, który wartości moralne podporządkowuje swoim celom i zachciankom, zmienia się w hołdującego tradycyjnym wartościom ziemianina.
Obraz małżeństwa Połanieckich pokazany w dziele koncentruje się głównie na przeżywaniu relacji przez obojga małżonków. Opisy dotyczą głównie małżonków, natomiast niewiele mówi się o małżeństwie jako związku. Sienkiewicz skupia się bardziej na opisie Połanieckiego niż jego żony. To jego sylwetka jest bardziej szczegółowo i wszechstronnie nakreślona.