Umiarkowany odłam oligarchii, mimo że dążył do pokoju ze Spartą na warunkach umożliwiających zachowanie rządów w Atenach, nie był gotowy poświęcać władzy nad sprzymierzeńcami i floty, ponadto zamierzał poszerzyć oligarchię, aby liczyła pięć tysięcy osób, prawdopodobnie obejmując wszystkich mężczyzn posiadających co najmniej status hoplityChociaż Tukidydes (Wojna peloponeska, 8.89) utrzymuje, że nawoływania umiarkowanych do ustanowienia rządu Pięciu Tysięcy były tylko wybiegiem propagandowym, współcześni naukowcy nie zgadzają się z takim spojrzeniem i powołując się na opis Arystotelesa (Ustrój polityczny Aten, 29 (ang.)), utrzymują, że byli oni szczerzy – zobacz: Kagan, „The Peloponnesian War”, 392–3 oraz Hornblower, „The Greek World”, 147..
Wkrótce po przejęciu władzy radykalni liderzy przewrotu rozpoczęli budowę fortyfikacji na Eetionei, stanowiącej główny punkt u wejścia do portu w Pireusie, rzekomo dla obrony portu przed atakiem floty z Samos. Wśród narastających sporów, połączyli te nowe fortyfikacje z już istniejącym murem, tworząc redutę, której można było bronić zarówno przed atakiem z morza, jak i z lądu. Znajdowały się tam duże składy, w których radykałowie zgromadzili większość miejskich zapasów zbożaTukidydes, Wojna peloponeska, 8.90.