Zamek w Gołańczy – zabytkowy zamek w ruinie z XV wieku w Gołańczy.

Historia zamku mały|lewo|Widok sprzed 1917 W XIII wieku Gołańcz należała do możnego w czasach Łokietka rodu Pałuków. Przypuszczalnie to z inicjatywy biskupa włocławskiego Macieja z Gołańczy rozpoczęto w 2 połowie XIV wieku budować murowaną wieżę mieszkalną, w typie donżonu. Po śmierci biskupa Macieja z Gołańczy w 1368 roku budowę górnych dwóch kondygnacji kontynuował jego bratanek sędzia kaliski Tomisław z Gołańczy. Wieża miała pięć kondygnacji, węzeł sanitarny i urządzenia grzewcze. Badania wykazały, że wieżę zbudowano na cyplu, który z trzech stron oblewały wody jeziora Smolary, a od czwartej strony dostęp do zamku odcięto fosą.

W połowie XV wieku ostatni przedstawiciele rodu Pałuków Michał Gołaniecki i Andrzej Gołaniecki wybudowali mur obwodowy od strony północnej, bramę i narożną wieżę cylindryczną (Basztkę) o wysokości prawie 7 metrów, średnicy nieco ponad 5 metrów, która służyła w dolnej części za więzienie.