Został wyróżniony: nagrodą Fundacji PolCul (1987); Medalem im. Księżnej Aleksandry Ogińskiej (2008), Medalem Biskupińskiego Towarzystwa Archeologicznego (2017), Nagrodą Lednickiego Orła Piastowskiego (2021), Nagrodą im. Józefa Kostrzewskiego (2024), Nagrodą Premiera RP za całokształt osiągnięć naukowych (2025).
Poglądy Jest zwolennikiem inhumacji zmarłych zamiast ich spopielania, podkreślając przy tym, że szczątki zmarłych są konieczne do badania przeszłości kolejnych pokoleń. Sugeruje też w swoich badaniach, że dynastia Piastów wywodziła się z państwa wielkomorawskiego, prawdopodobnie z rodu Mojmirowiców.
Książki The Soloey farm mound. Excavations and methods of stratigraphical analysis [z R. Bertelsenem], Tromsoe 1985; Medieval arctic Norway, Warszawa 1992; Władza i polityka we wczesnym średniowieczu, Wrocław 2000; Rok 1000. Milenijna podróż transkontynentalna, Warszawa 2001; Zdobywcy Północnego Atlantyku, Wrocław 2004; Herrschaft und Politik im Frühen Mittelalter, 2007; Trudne początki Polski, Wrocław 2008 [nagroda KLIO I stopnia]; Mieszko Pierwszy Tajemniczy, Toruń 2012 [nagroda MNiSW]; Myśli o średniowieczu, 2013; Central Europe in the High Middle Ages [z N. Berend i P.