Początków polskiego ruchu anarchistycznego można doszukiwać się też w kręgach dziewiętnastowiecznej radykalnej demokracji. Skłaniała się ona ku idei gminowładztwa, a więc samorządności gmin, łącząc demokratyczną wolność i równość z silną więzią moralną. Do zasad gminowładztwa nawiązywał przykładowo Joachim Lelewel. Również Towarzystwo Demokratyczne Polskie odwoływało się do tej idei. Na rozwój teorii gminowładztwa wpływ miały kontakty z europejskim anarchizmem. Polscy demokraci nie interesowali się wprawdzie zbytnio twórczością Proudhona, ale już poglądy słowianofila Michaiła Bakunina spotkały się z gorącym przyjęciem. Wielu polskich emigrantów trafiło do bakuninowskiego Stowarzyszenia Braci Międzynarodowych. Polscy zwolennicy anarchizmu próbowali łączyć tradycje gminowładztwa z nowymi formami działania (np. strajkiem).
W 1864 powstało Ognisko Republikanckie (Republikańskie) Polskie. Założone zostało przez gen. Józefa Hauke-Bosaka, Ludwika Bulewskiego i Leona Zienkowicza. Było ono polską sekcję Alliance Universelle Republicaine (Sojusz Powszechny Republikański), utworzonego przez Mazziniego.