Jednostka leksykalna (leksem w języku programowania) – zdefiniowany w składni określonego języka programowania zestaw znaków wybrany z alfabetu określonego systemu, reprezentujący pojedynczy element słownika.
Rodzaje jednostek leksykalnych W różnych językach programowania mogą występować różne jednostki leksykalne. W większości typowych języków występują jednak pewne typowe jednostki leksykalne, pełniące określone, takie same lub bardzo zbliżone funkcje w porównywanych językach.
Typowe jednostki leksykalne: słowa kluczowe identyfikatory etykiety literały literał bitowy literał liczbowy literał łańcuchowy literał logiczny literał znakowy literał pusty literał zbiorowy literał zespolony operatory separatory komentarze symbole specjalne.
W pewnych językach (tzw. językach ze składnią kontekstową) może być tak, że granica podziału pomiędzy poszczególnymi leksemami jest płynna lub ten sam leksem (ten sam ciąg znaków), może reprezentować różne jednostki leksykalne, w zależności od kontekstu w którym występuje, np. w języku PL/I, w którym słowa kluczowe nie są zastrzeżone, co oznacza, że słowo, np. WHILE, może być słowem kluczowym, ale także może być identyfikatorem, np.