Stanisława Lorentza (znajomy Czajki ze studiów na uniwersytecie) penetrowała Dolny Śląsk w poszukiwaniu wywiezionych przez okupanta obrazów i dzieł sztuki. W czasie okupacji Niemcy zarekwirowali jej i mężowi ponad 250 obrazów olejnych, rysunków i grafik, w tym jej portrety pędzla Matisse’a, była więc pełna nadziei, że być może trafi na ślad zrabowanych jej arcydzieł. W czasie poszukiwań w Kłodzku Czajka-Stachowicz spotkała znajomych oficerów. Od por. Zygmunta Bratkowskiego, ówczesnego wojskowego komendanta Kłodzka, dowiedziała się, że w knajpce w Przesiece koło Jeleniej Góry, zauważył on leżące pod ścianą skrzynie z napisami „Matejko”. Poszukiwacze skradzionych dzieł istotnie znaleźli w restauracji „Waldschlösschen” skrzynie z arcydziełami Matejki: Rejtanem, Batorym pod Pskowem, Unią lubelską. Obrazy Matejki natychmiast przeniesiono do muzeum w Jeleniej Górze. 6 sierpnia wraz z innymi ze znalezionych dzieł przewieziono je pod eskortą żołnierzy 7 Dywizji WP do Muzeum Narodowego w Warszawie. W 1946 odeszła z milicji w stopniu kapitana i wróciła do Warszawy.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Izabela Stachowicz · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.