thumb|Jan Szkot Eriugena. Portret imaginacyjny na banknocie 5 funtów irlandzkich (seria B 1976-1992). Jan Szkot Eriugena (ur. ok. 810 w Irlandii, zm. ok. 877 we Francji) – irlandzki uczony działający we Francji; filozof, teolog chrześcijański i tłumacz, dworzanin króla Franków Karola II Łysego.
Magisterium Kościoła skrytykowało część poglądów Eriugeny jako niezgodne z wiarą chrześcijańską.
Życie i działalność naukowa Imię Eriugeny to pleonazm, który brzmi dosłownie „Jan Szkot urodzony w Irlandii”. We wczesnym średniowieczu Irlandia określana była w łacińskich źródłach jako „Szkocja”, a jej mieszkańcy byli nazywani Szkotami (Scotti). Dlatego też wczesnośredniowiecznych Irlandczyków (w tym Jana Szkota Eriugenę) nazywa się iroszkotami. „Eriugena” oznacza „urodzony w Ériu”, czyli Irlandii.
Od ok. 845 r. działał na dworze Karola II Łysego, na którym kierował szkołą teologiczną. Oprócz łaciny, doskonale znał język grecki, co było w jego czasach umiejętnością rzadką choć cenioną. Był to okres tzw. Renesansu karolińskiego.
Ok. 851 r. opublikował traktat De divina predestinatione, który jest pierwszą poświadczoną w dokumentach wiadomością o nim.