Mniej typowa dla Czajkowskiego była powieść Kirdżali. Co prawda akcja dzieje się, podobnie jak w innych utworach, w czasach burzliwych wydarzeń historycznych (walki Słowian z Turkami w latach 20. XIX w.), ale większy nacisk położony jest na historię miłości i namiętności oraz studium człowieka owładniętego dumą, pychą i żądzą sławy. Kirdżali zbliża się do powieści psychologicznej, kreując rzadki w polskiej prozie typ bohatera bajronicznego, targanego pasjami i namiętnościami.
Wybrane dzieła Powieści kozackie (1837) Wernyhora wieszcz ukraiński: powieść historyczna z roku 1768 (1838) Kirdżali. Powieść naddunajska (1839) Stefan Czarniecki (1840) Hetman Ukrainy (1841) Owruczanin (1841) Dziwne życia Polaków i Polek (1865)
Inne utwory Anna: powieść (1861) Lipsk. Bułgarja: powieść słowiańska (1872) Lipsk. Gawędy Michała Czajkowskiego (1840) Paryż. Kozaczyzna w Turcyi: dzieło w trzech częściach (1857) Paryż. Legendy (1885) Lipsk. Moje wspomnienia o wojnie 1854 roku (1962) Warszawa. Na Moskwę: powieść z czasów napoleońskich (1900) Mikołów. Nemolaka: powieść słowiańska (1873) Lipsk. Powiastki i gawędy (1850) Petersburg Nowe powiastki i gawędy (1852) Petersburg. Orleńko: powieść kozacka (1918) Mikołów. Pamiętniki Sadyka Paszy Michała Czajkowskiego (1898) Lwów. Szwedzi w Polsce: romans historyczny (1851)