thumb|200px|Schematyczny profil gleby brunatnej Gleby brunatne — ogólna nazwa, na ogół żyznych, gleb o trójdzielnej budowie profilu: pod poziomem próchnicznym leży wietrzeniowy poziom brunatnienia, pod którym leży skała macierzysta. Są one charakterystyczne dla klimatu umiarkowanie ciepłego, wilgotnego.
Wraz z rozwojem wiedzy gleboznawczej pojęcie to ewoluowało i w różnych okresach określano nim podobne, lecz nieco różne gleby.
Charakterystyka Ujęcie historyczne z polskiej perspektywy Na samym początku gleby brunatne (ang. Brown soils/Brown earth, fr. Sols bruns, niem. Braunerden, ros. Бурозёмные почвы) utożsamiano jedynie z występującymi pod lasami liściastymi i mieszanymi, odpornymi na zakwaszenie (obojętnymi lub zasadowymi) glebami o sekwencji poziomów glebowych: A1-(B)-C, tj. poziom próchniczny-poziom brunatnienia-skała macierzysta. Gleby kwaśne, nawet mimo braku poziomu wymywania, były klasyfikowane jako gleby bielicowe.