VI symfonia F-dur op. 68 „Pastoralna” Ludwiga van Beethovena skomponowana została w latach 1807–1808. Jest jedyną programową symfonią Beethovena. Opowiada o uczuciach związanych z pobytem na wsi.
Celem Beethovena nie było stworzenie muzycznej imitacji odgłosów wsi, uprawianie tzw. malarstwa dźwiękowego, lecz oddanie uczuć towarzyszących człowiekowi, który odnajduje na wsi upragnioną ciszę i spokój ducha.
Forma thumb|Litografia z 1834 roku przedstawiająca Beethovena w trakcie komponowania VI symfonii Dzieło ma niestandardowy, pięcioczęściowy układ. Części III i IV następują attacca (bez żadnej przerwy po części poprzedniej).
Allegro ma non troppo. Obudzenie się pogodnych uczuć po przybyciu na wieś (Erwachen heiterer Gefühle bei der Ankunft auf dem Lande) Andante molto mosso. Scena nad strumieniem (Szene am Bach) Allegro. Wesoła zabawa wieśniaków (Lustiges Zusammensein der Landleute) Allegro. Burza (Gewitter und Sturm) Allegretto. Pieśń pastuszka - radosne i dziękczynne uczucia po burzy (Hirtengesänge - Frohe und dankbare Gefühle nach dem Sturm)