Zdaniem Paula Alexisa, jak również wielu późniejszych krytyków, Eugeniusz Rougon posiadał wiele cech samego Zoli, chociaż reprezentowane przez niego poglądy polityczne są przez autora jednoznacznie potępione jako wrogie postępowi, antyspołeczne, oparte na chorym pragnieniu władzy (związanym z kolei z koncepcją dziedzicznej choroby psychicznej przyjmującej różne formy). W pierwszej kolejności bohater miał jednak uosabiać całe Cesarstwo, a nawet cały system władzy jednostkowej z jej nadużyciami, despotyzmem i kumoterstwem.
Narracja i specyfika utworu
Jego Ekscelencja Pan Minister Rougon jest utworem najbliższym metodzie naturalistycznej. Akcja dzieła rozgrywa się w powolnym tempie, a o wiele ważniejsze od konkretnych wydarzeń są obrazy postaci jako typów politycznych, mechanizmów działania sfer rządowych czasów Cesarstwa itp. Chociaż bohaterowie dzieła są postaciami fikcyjnymi, autor niezwykle trafnie oddał klimat życia elit w czasach II Cesarstwa, ukazując ich zepsucie, korupcję i żądzę wzbogacania się. Wymyślonym bohaterom towarzyszą zresztą autentyczne okoliczności - zamach na Napoleona III, pozorna liberalizacja w czasie wojen włoskich, współpraca państwa z Kościołem katolickim.