Charakterystyka dialektu Do cech dialektu należą: brak mazurzenia (jedynym wyjątkiem są gwary chazackie, chwalimska i Mazurów wieleńskich). udźwięczniająca fonetyka międzywyrazowa (na całym obszarze) dyftongizacja, np. ptauk, buoso, myj (na zachodzie), loudzie (ptak, boso, my, ludzie), najsilniejsze uwargowienie sam. o występuje w Zachodniej i Środkowej Wielkopolsce, gdzie 2-głoskowe o występuje właściwie po każdej spółgłosce twardejJadwiga Sobieska, Ze studiów nad folklorem muzycznym Wielkopolski, wyd. PWM, str. 72. samogłoski nosowe wymawiane wąsko i asynchronicznie, np. wy̨ch, wiųzać, wszyńdzie, widzom (węch, wiązać, wszędzie, widzą) na południu wymowa beznosówkowa, np. ksiużka, wuchać (książka, wąchać) na północy pomieszanie nagłosowego o- i wo-, np. woda, wokno lub uoda, uokno na południu przejście n w ń po i, y, np. drabinia, winio, pierzyjnia (drabina, wino, pierzyna) silne uproszczenie grup spółgłoskowych, np. leki, stasze, szur (lekki, starsze, szczur) brak ubezdźwięcznienia w, np. chwila, twardyj, świat, kwiat (literacka wymowa [chfila, tfardy, śfiat, kfiat]) przejście eł w åu, óu, np. kiåubasa, koukiouka zachowanie dawnego e po spógł. miękkich, obecnie i historycznie (historycznie miękkie to: l, rz, ż, sz, cz, c, dz). Cecha ta występuje: 1) w nazwach miejscowych, jak np.