Domeny umysłu według M. Lezak Podręcznik neuropsychologii autorstwa Muriel LezakM.D. Lezak, D.B. Howieson, D.W. Loring (2004) Neuropsychological assessment. 4-th edit. New York: Oxford University Press., opisuje procesy poznawcze z innej perspektywy. Funkcjonowanie psychologiczne człowieka zostaje w nim przedstawione na czterech wymiarach, z których wymiar osobowościowo-emocjonalny zostanie tutaj pominięty:
wymiar funkcji poznawczych (w oryg. cognition) – składa się z elementarnych i złożonych procesów poznawczych, takich jak percepcja, pamięć i myślenie oraz „funkcje ekspresyjne” – mówienie, pisanie, czytanie, funkcje konstrukcyjne i praksja.
wymiar funkcji wykonawczych (w oryg. executive functions) – składa się z takich procesów inicjujących, monitorujących, modyfikujących i zakańczających jakąkolwiek aktywność; są to funkcje, które decydują nie o treści czynności, lecz czy w ogóle i kiedy będzie wykonywana.
wymiar funkcji globalnych (w oryg. mental activity variables) – składa się z procesów, jakie ujawniają się w zachowaniu człowieka zawsze i wszędzie, charakteryzują się niezwykle dużą zmiennością i ich sprawność zależy m.in. od zmęczenia i nastroju.