Czajnik do gotowania wody na ogół nie służy do zaparzania napojów (kawy, herbaty itp.), do czego używane są zazwyczaj ceramiczne (porcelanowe, fajansowe itp.), ewentualnie szklane, specjalnie do tego celu przeznaczone czajniczkiw japońskiej ceremonii picia herbaty wykorzystywane są czajniki i czajniczki zwane tetsubin, wykonane z żeliwa, przy czym inne naczynia służą do gotowania wody i przenoszenia wrzątku, a inne do zaparzania napoju lub dzbanki.
Ostatnio coraz większą popularność zyskują czajniki elektryczne, ponieważ ich użytkowanie wymaga mniejszego wkładu pracy i mniejszej uwagi ze strony użytkownika.
Działanie gwizdka thumb|Działający gwizdek w momencie gotowania się wody w czajniku Pełny mechanizm działania gwizdka czajnika sformułowano dopiero w 2013 roku. Do tego czasu opis ten sprowadzał się do wibracji powietrza powstających przy wydostawaniu się pary wodnej poprzez dwie szczeliny gwizdka. Został on przedstawiony w 1877 roku przez lorda Rayleigha w pracy The theory of sound. Pierwszy patent na „urządzenie alarmujące do naczyń kuchennych” złożono w USA w 1909 roku.