Wykorzystanie terminu Termin „wojna ojczyźniana” (отечественная война) odnosił się pierwotnie do rosyjskiego oporu wobec francuskiej inwazji na Rosję wojsk Napoleona I (jako Wojna Ojczyźniana z 1812 roku). W języku rosyjskim określenie to odnosiło się do wojny na własnym terytorium (отечество oznacza „ojczyznę”), w przeciwieństwie do kampanii zagranicznej (заграничная война), a później został zreinterpretowany jako wojna o ojczyznę, czyli wojna obronna za ojczyznę. Czasami Wojna Ojczyźniana 1812 roku była również nazywana Wielką Wojną Ojczyźnianą (Великая отечественная война); wyrażenie to pojawiło się po raz pierwszy w 1844 roku i stało się popularne w 1912, w przededniu setnej rocznicy wojny ojczyźnianej 1812 roku. Po 1914 roku wyrażenie to zostało zastosowane do I wojny światowej. Tak nazywał się specjalny wojenny dodatek do pisma „Teatr i Życie” w Sankt Petersburgu i odnosił się do frontu wschodniego I wojny światowej, gdzie Rosja walczyła z Cesarstwem Niemieckim i Austro-Węgrami. Zwroty Druga Wojna Ojczyźniana i Wielka Światowa Wojna Ojczyźniana były również używane podczas I wojny światowej w Rosji.