Teologowie prawosławni zgodnie uznają instytucję diakonis jako diakonat kobiet.
Posługa diakonis obejmowała sprawowanie funkcji pomocniczych w liturgii, duszpasterstwo kobiet, przygotowanie katechumenów oraz działalność charytatywnąDiaconissae, Encyklopedia kościelna. Tom IV.. Diakonisy asystowały biskupowi przy chrzcie kobiet oraz zanosiły komunię chorym.
W Kościele zachodnim praktyka ustanawiania diakonis zanikła całkowicie około VIII wieku. W kolejnych wiekach terminem tym określano przełożone klasztorów żeńskich.
W Kościołach prawosławnych instytucja diakonis przetrwała do XIV wieku. W 1988 roku konsultacja panprawosławna „Miejsce kobiety w Kościele” (zwołana przez patriarchę Konstantynopola, Dymitra I na wyspie Rodos) wypowiedziała się jednogłośnie za przywróceniem diakonatu kobiet w Kościołach prawosławnych. W 2016 roku został on przywrócony przez patriarchat aleksandryjski dla misji w Afryce. W 2017 roku prawosławny patriarcha Aleksandrii, Teodor II wyświęcił do tej posługi pięć kobiet.
Praktyka wyświęcania diakonis jest znana również w przedchalcedońskim Kościele ormiańskim.