Klasa samolotów ultralekkich została stworzona dla amatorskiego (niekomercyjnego) latania. Prędkość przelotowa waha się w przedziale 90–270 km/h, zasięg ok. 300–1800 km, przy zużyciu około 9–18 litrów paliwa bezołowiowego lub mieszanki na 1 Mh. Do startu i lądowania wystarcza pas startowy o długości 400 metrów (zwykle 200–300 m, czasami rzadko 100 m). Zwykle budowane są jako dwumiejscowe z jednym silnikiem o mocy od 55 KM do 100 KM. Na świecie budowane są i produkowane również ultralekkie repliki samolotów, np. Fieseler Fi 156 Storch, Nieuport 11, Messerschmitt Bf 109, budowane w zmniejszonej skali.
Pierwszy w Polsce samolot ultralekki zbudowano 1970 roku, był to samolot J-1 Prząśniczka a konstruktorem tego samolotu był konstruktor amator Jarosław Janowski. Samolot zarejestrowano jako motoszybowiec, ponieważ w Polsce nie było jeszcze przepisów dla samolotów ultralekkich. Obecnie w kraju zarejestrowanych jest 148 samolotów UL (stan na dzień 01.01.2012). Nowy samolot można kupić za około 50 tysięcy euro (cena z 2006 r.). W Europie ich czołowymi producentami są Niemcy, Francja, Słowenia, Czechy. Do pilotażu konieczne jest posiadanie świadectwa kwalifikacji pilota ultralekkiego statku powietrznego UAP, które może zostać wydane przez Urząd Lotnictwa Cywilnego po ukończeniu kursu pilotażu.