Prawo oporu (łac. ius resistendi) – prawo wypowiedzenia posłuszeństwa władcy.
Funkcjonowało w okresie średniowieczaIdea znana w starożytności o czym świadczy kult tyranobójców czy Antygona (dramat)., traktowane jako przywilej szlachty, stopniowo rozwijane, często wykorzystywane w celu wywarcia nacisku na monarchę. Miało ono skutek zbrojnego "zegnania" z tronu panującego. W przypadku niepowodzenia uznawane za bunt.
Często ustawodawca wydając przywileje, obligując się do ich przestrzegania, nadawał prawo do odmowy posłuszeństwa w razie ich nierespektowania. Brytyjska Magna Charta Libertatum formułuje to w artykule 61.Do abdykacji zmuszeni zostali Edward II (1327) i Ryszard II (1399), za dążenie do tyranii stracony został Karol I Stuart (1649). Na kontynencie najstarszym przykładem jest zapewne węgierska Złota Bulla Andrzeja II. Podobne zasady istniały w ówczesnej Hiszpanii i krajach RzeszyNa prawo to (już nie jako przywilej feudalny) powołują się Deklaracja Praw Wirginii (art.