Fińska ortografia jest dystrybutywna – prawie zawsze litera jednoznacznie odpowiada głosce, również każda głoska zapisywana jest przy pomocy jednego znaku. Jest również ortografią fonetyczną, to znaczy dokładnie odwzorowuje wymowę, w przeciwieństwie do ortografii etymologicznej, zachowującej dawną pisownię (np. francuskiej). Zapożyczenia dostosowuje się konsekwentnie do fińskiej ortografii. Następujące litery czyta się inaczej niż po polsku:
Litera Dźwięk Opis a // wymawiane z cofniętym językiem e // bardziej „ściśnięte” niż polskie s // między polskim s a sz v // jak niderlandzkie w, norweskie v y // jak niemieckie ü, francuskie u ä // dźwięk pomiędzy a i e, jak w ang. hat ö // jak niemieckie ö
Do niewielu wyjątków w wymowie należą kombinacje liter nk i ng, które wymawia się odpowiednio // i //. Ponadto n stojące przed p wymawia się często jak // (np. kunpa można czytać kumpa, ale także niinpä i enpä można czytać niimpä i empä). W języku fińskim często dochodzi do zmian zwanych sandhi – asymilacji i podwojenia (patrz odrębny rozdział sandhi).