thumb|Longin Pastusiak – marszałek Senatu V kadencji Senatorowie V kadencji zostali wybrani 23 września 2001 oraz w wyniku wyborów uzupełniających 27 kwietnia 2003, 12 października 2003, 28 marca 2004, 11 czerwca 2004, 12 września 2004, 21 listopada 2004 i 16 stycznia 2005. Senatorowie złożyli ślubowanie na pierwszym posiedzeniu Senatu V kadencji wyznaczonym na 20 października 2001, ich kadencja upłynęła w przeddzień pierwszego posiedzenia następnego Sejmu, tj. 18 października 2005.
W wyniku wyborów parlamentarnych w 2001 wybrano 100 senatorów. Zostali oni wyłonieni w głosowaniu większościowym w 40 okręgach wyborczych, w których wybierano od 2 do 4 senatorów na zasadzie większości względnejZgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej ().. 75 nowo wybranych senatorów reprezentowało Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy (SLD–UP), 15 kandydowało z ramienia Bloku Senat 2001 (BS), 4 Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) po 2 Ligę Polskich Rodzin (LPR) i Samoobronę Rzeczpospolitej Polskiej (SRP), 2 mandaty uzyskali kandydaci niezależni. Wśród nich znalazło się 23 kobiet i 77 mężczyzn. Brak przynależności partyjnej deklarowało 23 wybranych senatorów.