Przylistków zwykle brak, a jeśli obecne to w postaci łusek lub cierni. Kwiaty Rzadko pojedyncze, zwykle zebrane w grona i wiechy, wyrastające szczytowo na pędach i w kątach liści. Kwiaty są siedzące lub szypułkowe, zwykle wsparte przysadką, obupłciowe i grzbieciste. Działki kielicha w liczbie 5 są wolne albo mniej lub bardziej zrośnięte. Trzy działki są mniejsze, a dwie tworzą okazałe i barwne tzw. skrzydełka. Płatki korony w liczbie trzech lub pięciu są wolne lub częściowo zrośnięte. Dolny jest łódeczkowaty, całobrzegi lub trójłatkowy, często z grzebieniastymi, blaszkowatymi lub frędzlowatymi przydatkami. Pręcików jest od 5 do 8, wolnych lub w różnym stopniu zrośniętych. Pylniki otwierają się najczęściej pojedynczym, szczytowym otworem. Miodnik, jeśli jest obecny, ma postać pierścienia lub gruczołu. Zalążnia jest górna, jedno- lub dwukomorowa, powstaje z 2–8 owocolistków. Szyjka słupka jest pojedyncza, prosta lub zagięta, na szczycie z pojedynczym lub podwójnym, główkowatym znamieniem. Owoce Torebki otwierające się klapkami, skrzydlaki i mięsiste pestkowce.
Systematyka thumb|Xanthophyllum arnottianum Pozycja rodziny według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
Podział rodziny