Definicja Demokratyczny socjalizm jest pojęciem trudnym do jednoznacznego zdefiniowania — różne grupy uczonych mają diametralnie różne definicje tego pojęcia. Niektóre definicje odnoszą się do wszystkich reformistycznych, ewolucyjnych form socjalizmu. Często odnosi się do reformistycznych, ewolucyjnych form socjalizmu i stanowi próbę odróżnienia go od autorytarnych nurtów, takich jak stalinizm. Robert M. Page lektor na Uniwersytecie w Birmingham pisze o demokratycznym socjalizmie w odniesieniu do polityki rządu Clementa Attlee. Attlee jako premier dążył do budowy silnego państwa opiekuńczego, częściowej nacjonalizacji i redystrybucji fiskalnej nie negując przy tym podstaw rynku. Obecnie niektórzy zwolennicy socjalizmu rynkowego uważają się za ostatnią formę demokratycznego socjalizmu.
Demokratyczni socjaliści sprzeciwiają się marksizmowi-leninizmowi, krytykując go za autorytaryzm, biurokrację i brak demokracji. Odrzucają radziecki model planowania centralnego oraz system nakazowo-rozdzielczy charakterystyczny dla XX-wiecznych państw socjalistycznych. Demokratyczny socjalizm można definiować jako system gospodarczy, w którym środki produkcji są własnością społeczną lub podlegają kolektywnej kontroli, a decyzje gospodarcze są podejmowane w ramach systemu politycznej demokracji.