HMS Vanguard – brytyjski pancernik, który wszedł do służby po II wojnie światowej. Ostatni i największy z brytyjskich pancerników.
Historia W 1939 w związku z napiętą sytuacją międzynarodową w Wielkiej Brytanii pojawiła się propozycja, aby pozostające od 1925 w magazynach wieże artylerii głównej, zdjęte z krążowników HMS „Courageous” i HMS „Glorious”, zamontować na nowym pancerniku. Początkowo planowano zainstalować te wieże na kadłubie King George V wyposażonym w siłownię zaprojektowaną dla planowanych pancerników typu Lion.
Ostatecznie podjęto decyzję o budowie nowego typu szybkiego pancernika wyposażonego w siłownię zaprojektowaną dla jednostek typu Lion. Zamówienie na budowę okrętu zostało złożone 14 marca 1941 w stoczni John Brown & Company Clydebank. Położenie stępki miało miejsce 2 października 1941. Początkowo prace na okręcie traktowano priorytetowo i prowadzono je kosztem innych projektów. Tempo prac uległo spowolnieniu w momencie utraty znaczenia pancerników na rzecz lotniskowców.
Na konstrukcję okrętu znaczny wpływ wywarły doświadczenia bojowe zdobyte przez inne pancerniki Royal Navy. Np. pionowe szyby ewakuacyjne wprowadzono po zatopieniu przez japońskie lotnictwo pancernika HMS „Prince of Wales”.