Wiek młodzieńczy Aleksander Karol był pieczołowicie przygotowywany przez rodziców do ewentualnego objęcia tronu. Dyplomata francuski, Charles Ogier twierdził, że Zygmunt III przewidywał najmłodszego syna na następcę i zalecał szlachcie jego przyszły wybór: Cały wedle waszych obyczajów i polskiego ducha: śmiały on, obrotny i żwawy czemużbyście jego wybrać nie mieli. Młody królewicz był również uzdolniony artystycznie, jak jego ojciec z którym razem chętnie malował. Miał też doskonały słuch i nauczył się śpiewaćHerman Lindqvist, (2018) Wazowie. Historia burzliwa i brutalna, Wydawnictwo MARGINESY, Warszawa,s. 411.. Jego nauczycielem śpiewu był muzyk i jezuita Szymon Berent.
Po śmierci rodziców 10 lipca 1631 umarła królowa Konstancja, która do końca liczyła, że jej siostrzeniec i pasierb – Władysław – obejmie tron carski w Rosji, a polską koronę otrzyma któryś z jej synów. Niecały rok później zmarł również król Zygmunt (30 kwietnia 1632). Po śmierci ojca Aleksander Karol poparł wraz z rodzeństwem kandydaturę do polskiego i szwedzkiego tronu, najstarszego przyrodniego brata Władysława. 4 lutego 1633 roku królewicz wraz rodzeństwem uczestniczył w pochówku rodziców: zmarłego króla Zygmunta III Wazy i zmarłej rok wcześniej królowej Konstancji, których pochowano w kaplicy Wazów na Wawelu.