Nicola Pisano – włoski rzeźbiarz tworzący w XIII w.
Urodził się prawdopodobnie w Apulii. Przypuszcza się, iż kształcił się w Pizie lub, przed zamieszkaniem w tym mieście, pracował na dworze Fryderyka II Hohenstaufa na Sycylii. Nicolo Pisano posiadał duży warsztat, w którym pracowali m.in. jego syn, Giovanni Pisano, oraz Arnolfo di Cambio.
Twórczość Ambona w Pizie thumb|180px|Ambona w baptysterium w Pizie, wysokość: 465 cm, 1260.
Jego pierwszym znanym dziełem jest ambona w baptysterium w Pizie z 1260 roku. Heksagon, na planie którego skonstruowano kazalnicę, jest symbolem śmierci Chrystusa; harmonizuje z okrągłym kształtem budynku symbolizującym powtórne narodziny, wieczność i BogaWeb Gallery of Art – Nicola Pisano, Pulpit ..
Ambonę zdobią rzeźby nawiązujące do form antycznych: pięć płaskorzeźb, pięć alegorii cnót i Jan Chrzciciel nad kolumnami, figury ewangelistów i proroków w narożnikach. Postaci w antycznych szatach o ciężkich opadających fałdach, z pełnymi harmonii gestami i charakterystycznym greckim profilem przywodzą na myśl starożytne reliefy. Niektóre z nich rzeczywiście były bezpośrednio inspirowane płaskorzeźbami z antycznych sarkofagów, które artysta oglądał w Campo Santo w Pizie. Przykładem może być personifikacja Męstwa (łac.