Życiorys Syn Wacława i Janiny z domu Ginał. Ukończył VIII Liceum Ogólnokształcące w Częstochowie, a następnie studia historyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1972 roku podjął pracę nauczyciela historii w IV Liceum Ogólnokształcącym im. Henryka Sienkiewicza w Częstochowie.

1 stycznia 1977 roku rozpoczął pracę w Instytucie Historii UJ. Zajmował się badaniami nad historią Polski XIX w. w zakładzie kierowanym przez Celinę Bobińską. Doktoryzował się w 1982 roku. Jego praca habilitacyjna, obroniona w 1990, nosi tytuł Socjaliści polscy wobec kultu religijnego (do roku 1914). Tytuł profesora otrzymał w 1995 roku.

W latach 1977–1981 był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Od 1981 roku działał w podziemnej „Solidarności”. Był wykładowcą Chrześcijańskiego Uniwersytetu Robotniczego, był także zaangażowany w działalność prasy podziemnej, w tym jako redaktor naczelny niezależnego pisma Alternatywy. W latach 90. XX w. był członkiem NSZZ Solidarność, Unii Demokratycznej, Komitetu na rzecz prezydentury prof. Adama Strzembosza, a następnie Komitetu na rzecz prezydentury dr hab. Hanny Gronkiewicz-Waltz.