Jednak już w 781 r. Karol Wielki wraz z synami Ludwikiem Pobożnym i Pepinem Garbatym otrzymał od papieża Hadriana II królewski diadem. Właściwy akt koronacji miał miejsce podczas koronacji cesarskiej Karola Wielkiego przez papieża Leona III. Einhard opisał go następująco: Gdy król w dniu Bożego Narodzenia wstał po modlitwie u grobu apostoła Piotra, aby uczestniczyć w mszy, papież Leon nałożył mu na głowę koronę i odtąd nosił tytuły patrycjusza, cesarza i augusta.
Dziesięć lat później syn Karola Ludwik Pobożny, pod nieobecność papieża, koronował się w Akwizgranie na cesarza i następcę ojca. Ludwik sam nałożył sobie koronę na głowę. Stało się tak na wyraźne polecenie Karola Wielkiego. Kościół i tron, na którym siedział podczas ceremonii, będą miały w przyszłości ogromne znaczenie w średniowiecznych uroczystościach koronacyjnych królów niemieckich.
Wraz z koronacją cesarską Ludwika Pobożnego w Rzymie w 816 r. przez papieża Stefana V koronacja stała się aktem liturgicznym, namaszczenie i właściwa koronacja uległy połączeniu. Wydany porządek koronacyjny określał przebieg ceremonii.