Ludolf (ur. 930 lub 931, zm. 6 września 957 w Pombii) – książę Szwabii. Nazwane od jego imienia powstanie Ludolfa w latach 951–954 zagroziło istnieniu państwa wschodniofrankijskiego.
Młodość i małżeństwo Ludolf był synem króla Ottona I z dynastii Ludolfingów i jego żony Edyty Angielskiej. Jako najstarszy syn Ottona I był przeznaczony na jego następcę i otrzymał staranne wykształcenie. Hrotsvitha opisywała go jako łagodnego, spokojnego i pokornego, roztropnego i przede wszystkim mądrego. Był to typowy opis przyszłego władcy.
Ludolf zaczął wcześnie być przedmiotem planów politycznych swojego ojca. W 939 r. został zaręczony z Idą, jedynym dzieckiem księcia szwabskiego Hermana I z dynastii Konradynów, który był wiernym sojusznikiem Ottona I. Ida była spadkobierczynią dóbr rodowych obejmujących Szwabię oraz tereny nad rzekami Wezerą i Lahn. Poprzez ten związek wzrastało znaczenie rodu Ludolfingów.
Ślub Ludolfa i Idy nastąpił na przełomie 947 i 948. Niedługo później 10 grudnia 949 r. zmarł Herman szwabski i zięć odziedziczył jego posiadłości. Był wtedy księciem i następcą ojca. Po śmierci królowej Edyty Ida stała się najważniejszą kobietą w Rzeszy.