thumb|Mapa guberni kurlandzkiej i kowieńskiej Gubernia kurlandzka (; ; łot. Kurzemes guberņa; lit. Kuršo lub Kurliandijos gubernija)Jedynie nazwa rosyjska miała status oficjalny – gubernia rosyjska odpowiadająca historycznej Kurlandii, obejmująca dzisiejsze obszary zachodniej i południowej Łotwy oraz wybrzeże litewskiej Żmudzi. Jej stolicą była Mitawa.
Historia Obszar ten został wydzielony w 1795 z terenu Księstwa Kurlandii i Semigalii po III rozbiorze. Przestała istnieć po I wojnie światowej po tym, jak Niemcy zajęły region w 1915.
Do końcowych lat XIX wieku, mimo nastania oficjalnego panowania rosyjskiego, gubernia nie była rządzona przez Rosję, ale przez bałtyckich Niemców reprezentowanych w Radzie Regionalnej (tzw. Landtag).
Po rozpadzie Imperium Rosyjskiego i uzyskaniu niepodległości przez kraje Europy Wschodniej prawie w całości znalazła się w składzie Łotwy. Jedynie niewielkie skrawki przyłączono do Litwy (przede wszystkim Połąga nad morzem).