Głównym celem współpracy budżetowej pomiędzy państwem i samorządami jest zapewnienie, by strategie różnych podmiotów w sektorze publicznym były zgodne – a przynajmniej nie sprzeczne z państwową polityką gospodarczą. Wymaga to oszacowania wzrostu (lub spadku) wydatków samorządu oraz dopasowania do niego poziomu opodatkowania obywateli przez samorządy (zwłaszcza w odniesieniu do podatku dochodowego). Na przykład, jeżeli państwo zażąda świadczenia dodatkowych usług lokalnych, np. zwiększenia liczby miejsc w przedszkolach, to będzie ono musiało zrekompensować samorządom wzrost wydatków za pomocą zwiększenia subwencji systemowych.
Teoretycy i ich postulaty Robert Cooter (2000): optymalna struktura władzy różnych szczebli występuje tam, „gdzie obywatele zaspokajają w największym stopniu swoje oczekiwania”. Jednak w odróżnieniu od konsumentów dóbr i usług dostarczanych przez rynek, którzy mogą stosunkowo łatwo zmieniać dostawców, obywatele dysponują jedynie bardzo ograniczoną możliwością przeniesienia się do innej, bardziej im odpowiadającej jednostki terytorialnej.