ze względu na ciągle powtarzający się w średniowieczu spór o inwestyturę świeccy władcy tłumaczyli fakt posiadania tak ważnych relikwii jako dany przez Boga dowód na „prawowitość” ich władzy, która nie potrzebowała już papieskiego błogosławieństwa.
Obecny relikwiarz został wykonany między ok. 1181 a ok. 1230 rokiem przez złotnika Mikołaja z Verdun.
W 1248 r. arcybiskup Konrad von Hochstaden położył kamień węgielny pod budowę gotyckiej katedry, która miała się stać symbolicznym kamiennym relikwiarzem dla sarkofagu Trzech Króli. W miejscu tym przetrwał aż do końca wieku XVIII, do wydarzeń związanych z rewolucją francuską. Gdy w 1794 r. wojska francuskie zajęły Kolonię, kapituła katedralna w tajemnicy przeniosła w bezpieczne miejsce większość wyposażenia katedry, w tym również skarbiec oraz relikwiarz, który wywędrował m.in. do Arnsbergu i Bambergu. W 1804 r. powrócił do Kolonii. Ewakuacja i wędrówka tego cennego dzieła złotnictwa przyczyniła się do pojawienia się na nim licznych drobnych uszkodzeń. Kilkakrotnie konserwowany, obecny wygląd otrzymał po gruntownej renowacji w latach 1961–1973. Do dziś pełni pierwotną funkcję. Podczas swoich pielgrzymek do Niemiec modlił się przy relikwiach Trzech Króli Jan Paweł II. W dniu 18 sierpnia 2005 r.