istniały oddziały samoobrony przed dezerterami, kryminalistami i różnymi samorzutnymi bandami.

Początek powstania Pierwsze poważniejsze akcje przeciwko bolszewikom rozpoczęły się samorzutnie w 1918 r., gdy zaczęto w wielu wsiach napadać na bolszewickie oddziały rekwizycyjne, a następnie także nawiązano, choć na małą skalę, współpracę między grupami partyzanckimi z różnych osad. Szacuje się, że w 1918 liczebność antybolszewickiej partyzantki osiągała 40 tys. osób. Działania tego okresu miały charakter typowo partyzancki, nieskoordynowany, grupy zbrojne działały z zasadzki, a po akcji wtapiały się w ludność wiejską.

Kulminacja powstania thumb|upright=1.2|Maksymalny zasięg powstania Główną przyczyną lawinowego wzrostu akcji partyzanckich oraz organizacji scentralizowanych struktur wojskowych i cywilnych powstańców było gwałtowne pogorszenie się sytuacji żywnościowej ludności, wywołane katastrofalną suszą, przy niezmniejszonych obciążeniach kontrybucyjnych, które w tym roku wyniosły 11,5 mln pudów ziarna, przy zebranych plonach szacowanych na 12 mln pudów.