Konstytucja Ex omnibus afflictionibus Piusa V z 1567 r. przeciwko nauce Bajusa, jednego z ojców Soboru Trydenckiego; Konstytucja In eminenti Urbana VIII z 1642 r., skierowanej przeciwko nauce Janseniusza wyrażonej w jego dziele Augustinus, Konstytucja Unigenitus Klemensa XI z 1713 przeciw Quesnelowi.
Dalsze prace teologów katolickich zaowocowały podpisaniem wraz z przedstawicielami większości Kościołów luterańskich wspólnej deklaracji o usprawiedliwieniu w 1999 w Augsburgu. Deklaracja ta nie jest jednak dokumentem dogmatycznym Kościoła katolickiego, ani nie jest wiążąca dla niektórych nurtów luteranizmu.
W ujęciu reformatorów usprawiedliwienie uzyskuje się przez wiarę. Wiara jest narzędziem do uzyskania usprawiedliwienia, ponieważ dzięki niej zostaje nam przypisana doskonała sprawiedliwość Chrystusa, do której człowiek sam nic nie może dodać. Dobre uczynki odrodzonego duchowo człowieka zostają przyjęte przez Boga jedynie dzięki Jego łaskawości, a nie dzięki ich wartości zasługującej.
W ujęciu Kościoła rzymskiego usprawiedliwienie jest łaską otrzymywaną automatycznie podczas chrztu, która może wzrastać bądź może zostać utracona po popełnieniu grzechu ciężkiego.