Twardziel (łac. scleroma), historycznie nazywana "trądem Słowian" – choroba zakaźna wywołująca przewlekłe, swoiste zapalenie wytwórcze górnych dróg oddechowych. Jej czynnikiem etiologicznym jest pałeczka twardzieli (Klebsiella rhinoscleromatis). Najczęściej dotyczy ona jamy nosowej, a także jamy ustnej, gardła, krtani, rzadko tchawicy i oskrzeli. Obecnie występuje bardzo rzadkoMielcarek-Kuchta D, Leszczyńska M. Nieżyty nosa Przew Lek 2002; 5(10): 103-109.
Historia twardzieli Dawniej twardziel uważano za rodzaj nowotworu zbliżony do mięsaka. Pierwsze dowody istnienia twardzieli pochodzą prawdopodobnie z terakotowych masek zakładanych na głowę używanych w cywilizacji Majów. Na niektórych twarzach masek znajdowano zmiany proliferacyjne w okolicy jamy nosowej sugerujące twardziel Twardziel rozpoznawana była na terenach polskich już w 1840 roku przez L. Bierkowskiego, który nazwał ją długotrwałym rakiem nosa. Pierwszy opis twardzieli podał w 1870 Ferdinand von Hebra z pomocą Moritza KaposiegoVon Hebra F. Über ein eigenthümliches neugebilde an der Nase: Rhinosklerom: nebst histologischem Befunde vom Dr M Kohn. Wien Med Wohenschr 1870;