Francisco Javier Eugenio de Santa Cruz y Espejo urodzony jako Luis Chuzhig (1747–1795) był pionierem badań medycznych nad ospą, prawnikiem i pisarzem mieszkającym w Quito w kolonialnym Ekwadorze.
Espejo był uważany za jedną z najważniejszych postaci Ekwadoru swych czasów – wielkim higienistą oraz pionierem badań nad mikroorganizmami przenoszącymi choroby. Był także pierwszym dziennikarzem publikującym artykuły w mieście Quito. Od 1767 roku pełnił funkcję bibliotekarza pierwszej biblioteki publicznej (obecnie Biblioteki Narodowej).
Znany był też jako zdolny pisarz-satyryk i zwolennik liberalnych reform w duchu oświecenia.
Wizerunek Espejo znajduje się na wyemitowanej w 2000 roku ekwadorskiej obiegowej monecie o nominale 10 centavo.
Dzieła Sermones para la profesión de dos religiosas (1778) Sermón sobre los dolores de la Virgen (1779) Nuevo Luciano de Quito (1779) Marco Porcio Catón o Memorias para la impugnación del nuevo Luciano de Quito (1780) Carta al Padre la Graña sobre indulgencias (1780) Sermón de San Pedro (1780) La Ciencia Blancardina (1781) El Retrato de Golilla (autorstwo niepewne, 1781) Reflexiones acerca de un método para preservar a los pueblos de las viruelas (1785) Defensa de los curas de Riobamba (1787) Cartas riobambenses (1787) Representaciones al presidente Villalengua (1787) Discurso sobre