Reaktory pracujące w czarnobylskiej elektrowni to reaktory typu RBMK-1000, które z powodu dodatniej reaktywności dla pary wodnej są niestabilne przy spadku przepływu chłodzącej je wody. W reaktorze RBMK-1000 moderatorem był głównie grafit, który jest znacznie silniejszym moderatorem (silniej spowalnia neutrony, co jest konieczne do reakcji) od wody. Wrzenie wody (zwiększenie ilości pary) w rdzeniu poprawiało własności moderujące reaktora i tym samym reakcja jądrowa ulegała przyspieszeniu wraz ze wzrostem ilości pary, co jest równoważne ze wzrostem temperatury. Powoduje to samoczynny wzrost mocy reaktora, czyli dochodzi do wzbudzenia rezonansu sprzężenia zwrotnego, którego pierwotnym celem miało być kontrolowanie reakcji.
W typowym reaktorze wodno-ciśnieniowym, w którym woda jest zarówno chłodziwem, jak i moderatorem (spowalniaczem neutronów) wzrost temperatury powoduje wytworzenie większej ilości pary wodnej, w wyniku czego, odwrotnie niż w RBMK, słabnie spowolnienie neutronów i reakcja jądrowa zwalnia. W czarnobylskim RBMK było inaczej: w pewnym zakresie mocy konstrukcja mogła wchodzić w stany rezonansu, które należało, obniżając lub podwyższając moc przejść jak najszybciej.