thumb|Tripantium – typowa machina barobalistyczna thumb|Onager (mangonel) z przeciwwagą zastąpioną linami ciągniętymi przez ludzi Machina barobalistyczna (od gr. βαρος báros – "ciężar; masa; waga", βαλλω ballo – "rzucać; pchać") – machina wojenna wykorzystująca energię potencjalną masy podniesionej na pewną wysokość.
Machiny według podziału przyjętego przez Aegidiusa Colonna Romanusa w ostatniej części dzieła De regimine principum, wydanego w 1473 w Augsburgu dzielą się na: z przeciwwagą stałą, z przeciwwagą stałą i ruchomą, z przeciwwagą zastąpioną linami ciągniętymi przez ludzi.
Machiny z przeciwwagami stosowane były w starożytności, ale rozkwit przeżyły w średniowieczu. Pierwszy ślad stosowania w Europie to najpierw w czasie zdobywania w 873 roku, a następnie w czasie obrony grodów w 886 we Francji. W Polsce wykorzystywane były w czasie obrony Niemczy w 1017 roku, wspomina je także Gall Anonim przy obronie Głogowa w 1109, Sax przy obronie Wołogoszczy w 1184 i Jan Długosz opisując oblężenie Łucka w 1431. Wśród Słowian powszechne było własne nazewnictwo dla tych machin jak wózgrady, samostrzały, strzykusy, puszkicze i poroki.