Historia thumb|Zabudowa centrum Mosiny thumb|Dawna synagoga z ok. 1876, obecnie galeria miejska i izba muzealna thumb|Mosina, Dwór Budzyńskich Tereny, na których powstała miejscowość były jednak zasiedlone wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. Archeolodzy w pobliżu znaleźli ślady osady z XII-XV wieku na prawym brzegu Kanału Mosińskiego, ok. jednego kilometra na północny wschód od Mosiny. Odnaleziono fragmenty naczyń z XII-XIII wieku na lewym brzegu Kanału, ok. 500 m na północny wschód od miasta, a także fragmenty naczyń z VII-X i XII-XIII wieku na polu na wschód od dworca kolejowego w Mosinie. Zlokalizowano również osadę z VII-XIII wieku oraz cmentarzysko z X-XI wieku leżącą na wydmie na południowy zachód od drogi z Mosiny do Krosien, ślady osady z IX-XV wieku w lasku około jednego kilometra na południowy zachód od Mosiny, a także osadę z XII-XV wieku w okolicy mostu na Kanale na północny zachód od miasta i fragmenty naczyń z X-XI wieku w polu na północ od tego Kanału.