mały|Iveco Trakker 450 8x8 mały|Wywrotka (patelnia) z kruszywem podczas załadunku Wywrotka – rodzaj pojazdu samowyładowczego z przechylaną do tyłu lub na bok skrzynią ładunkową, która umożliwia samoczynny rozładunek. mały|Wywrotka w akcji Wywrotki stosowane są do transportu materiałów płynnych, sypkich lub kawałkowych. W praktyce budowlanej i drogowej służą przede wszystkim do przewozu ziemi, piasku i kruszywa.
Historia Pierwsze samochodowe konstrukcje wywrotek pojawiły się na początku XX wieku; według Dariusza Piernikarskiego przykładowe rozwiązania braci Meiller i Karla Heinricha Kässbohrera powstały w 1904 roku.
Budowa i działanie Za unoszenie skrzyni odpowiada zazwyczaj siłownik hydrauliczny – czołowy (przedni) albo podskrzyniowy (centralny). Kierunek wysypywania ładunku wyznaczają odpowiednio rozmieszczone osie, wysięgniki i otwierane ściany skrzyni; w najprostszych odmianach tylnozsypowych rozładunek odbywa się do tyłu, natomiast wywrotki dwu- i trójstronne umożliwiają wyładunek także na boki.
Skrzynia wywrotki spoczywa zazwyczaj na ramie pomocniczej zamocowanej do podwozia samochodu lub na ramie głównej naczepy.