IB na terenach południowo-wschodnich okupowanej Polski Po zabiciu w zasadzce UPA generała Nikołaja Watutina Sowieci podjęli zdecydowaną walkę z UPA. Początkowo słabe oddziały NKWD zostały wzmocnione do 30 tys. żołnierzy i rzucone do operacji „czekistowsko-wojskowych”. Wojska NKWD były często wspierane przez byłe oddziały partyzantki sowieckiej, dobrze znające teren, czasami udające oddziały UPA. Rozpoczęto również tworzenie wielkich sieci agenturalnych (175 rezydentów, 1196 agentów, 9843 informatorów sowieckich), oraz formowanie oddziałów IB. W połowie 1945 r. wspomagające NKWD oddziały IB liczyły 18 tys. członków oraz 26 tysięcy członków tzw. uzbrojonych grup współdziałania.
Polacy w Istriebitielnych batalionach Liczebność Polaków, którzy byli wcielani do tej formacji siłą, lub wstępowali dobrowolnie do Istriebitielnych batalionów jest obecnie trudna do oszacowania, ze względu na skąpe dane w tej kwestii. Z reguły byli to w 80 procentach nastolatkowie poniżej 18. roku życia, zbyt młodzi, aby trafić do regularnych oddziałów frontowych, jak również osoby niewcielone do Armii Czerwonej ze względów zdrowotnych.