mały|Członkowie istriebitielnego batalionu broniący Tuły w 1941 roku thumb|Tablica pamiątkowa „Obrońcom ludności polskiej kresów...” (Armia Krajowa, Bataliony Chłopskie, Polska samoobrona na Wołyniu, Szare Szeregi i bataliony niszczycielskie) w kościele św. Jacka w Warszawie Istriebitielne bataliony (ros. истребительные батальоны; nazwę tłumaczy się zazwyczaj jako bataliony niszczycielskie, pościgowe, szturmowe lub likwidacyjne) – radziecka pomocnicza formacja paramilitarna z okresu II wojny światowej w strukturze NKWD, formowana z ludności cywilnej przez wojskowe komendy uzupełnień (wojenkomaty) Armii Czerwonej. W 1942 r. Istriebitielne bataliony weszły w skład regularnych frontowych dywizji NKWD.
Żołnierze tych formacji pochodzili zarówno z poboru, jak i ze zgłoszeń ochotników; stanowili mieszankę wielonarodowościową (niekoniecznie działającą w jednych oddziałach), pośród Rosjan znajdowali się także Ukraińcy, Polacy, Białorusini, Litwini. Dowodzili nimi funkcjonariusze operacyjni NKWD. Działania IB wspierała Armia Czerwona oraz siatka agenturalna sowieckich służb bezpieczeństwa (NKWD, NKGB, GRU, Smiersz, OSNAZ).
Historia powstania Bataliony zostały utworzone po ataku Niemiec na ZSRR, na mocy rozkazu Rady Komisarzy Ludowych z dnia 24 czerwca 1941 r.