Skupiona na małym obszarze, pozbawiona wystarczającej opieki lekarskiej i odpowiednich racji żywnościowych ludność masowo ginęła z chorób i głodu. Andrzej J. Kamiński, Koszmar niewolnictwa, Warszawa 1990. (co było nagłaśniane przez koncerny prasowe Hearsta i Pulitzera) spowodowały, że społeczeństwo amerykańskie zaczęło domagać się odebrania tej kolonii Hiszpanii. Nowo wybrany prezydent, William McKinley, obiecał wyborcom interwencję. Wprawdzie liberalny rząd w Madrycie odwołał dotychczasowego, znanego z okrucieństw, gubernatora Valeriano WeyleraW prasie amerykańskiej zyskał miano Rzeźnika (ang. Butcher). Tamże. (jego miejsce w październiku 1897 zajął, skłonny do szukania rozwiązań politycznych, gen. Ramón Blanco), który obiecał Kubańczykom autonomię, ale było już za późno.
Dogodnym pretekstem do wypowiedzenia wojny stało się zatonięcie, 15 lutego 1898 w porcie w Hawanie, amerykańskiego pancernika USS „Maine”W połowie stycznia 1898 doszło do przewrotu, w rezultacie którego nowy gubernator został obalony. Przekonany, że zaistniała sytuacja grozi zajściami, których ofiarami mogliby się stać Amerykanie, poseł USA w Hawanie, Fitzhugh Lee, poprosił Departament Stanu o wsparcie ze strony US Navy. Michałek, s.