Morfologia mały|lewo|Szata spoczynkowa Długość ciała wynosi 17–19 cm, masa ciała 140–192 g, rozpiętość skrzydeł 40–48 cm. Najmniejszy z alk, wielkością dorównujący szpakowi (Styrnus vulgaris). Z bliska łatwy do rozpoznania, w locie może zostać pomylony z maskonurem (Fratercula arctica). Ptaki obu płci są ubarwione jednakowo. W szacie godowej upierzenie jest koloru czarnego z wyjątkiem białego brzucha i pokryw podogonowych, kilku jasnych piór na grzbiecie oraz białego paska na skrzydłach. W szacie spoczynkowej biała jest również pierś, szyja i gardło. Podgatunek polaris nie różni się ubarwieniem, ale jest ogólnie większy, włącznie z dłuższym dziobem i skrzydłami. Młode podobne są do dorosłych w szacie spoczynkowej, lecz są bardziej brązowe.
Ekologia i zachowanie thumb|Krótki film przedstawiający nurkującego w pobliżu brzegu alczyka Siedlisko Większość zimy alczyki spędzają na wodach północno-zachodniego Atlantyku. Gniazdują w koloniach na wybrzeżu, głównie na klifach i w piargach na stokach morskich. Tworzą największe kolonie ze wszystkich alkowatych. Są bardzo towarzyskie również poza okresem lęgowym.