Lider ALP i minister spraw zagranicznych W 1977 został wybrany na lidera swojej partii i poprowadził ją do wyborów w 1980, które jednak po raz kolejny przegrała z liberałami. Stopniowo w partii wyrastał mu bardzo silny konkurent w postaci Boba Hawke’a. W lutym 1983 Hayden został ostatecznie zmuszony do rezygnacji na rzecz Hawke’a, pod którego wodzą partia wygrała przedterminowe wybory zaledwie miesiąc później. Nie ukrywał swojego głębokiego rozczarowania, że to Hawke został premierem, a nie on. Stwierdził m.in., iż „w takiej sytuacji nawet pies mógłby poprowadzić ALP do zwycięstwa”. Niejako na pocieszenie został szefem australijskiej dyplomacji. Dał się poznać na tym stanowisku jako zwolennik zacieśniania więzów Australii z jej azjatyckimi sąsiadami. Był jednym z pierwszych czołowych polityków, którzy otwarcie mówili, że utrzymanie mocno europejskiego charakteru australijskiego społeczeństwa jest na dłuższą metę niemożliwe.