144-145

Czerwone i czarne flagi jako symbole ruchu anarchistycznego thumb|Flagi i gwiazdy poszczególnych nurtów anarchistycznych Anarchistyczny czerwony sztandar utrzymywał popularność w niektórych krajach Europy, w Ameryce Łacińskiej, w Skandynawii, na Dalekim Wschodzie. Wszystkie anarchosyndykalistyczne i rewolucyjno-syndykalistyczne związki zawodowe na świecie oraz część grup anarchistycznych („Freedom” i „Socialist League” w Wielkiej Brytanii, socjalistyczne kluby w krajach skandynawskich) preferowały flagi czerwone.

Zmiany zachodziły stopniowo po rewolucji rosyjskiej w 1917 roku. Aby wzmocnić pozycję ZSRR w świecie, czerwony sztandar zaczęto coraz częściej wiązać z bolszewizmem i „radziecką” Rosją. Do początku lat 30. czerwony sztandar (razem z czarnym) wciąż jeszcze pozostawał symbolem ruchu anarchistycznego. Jednak coraz powszechniejsze utożsamianie koloru czerwonego z dyktaturą (najpierw Lenina, potem Stalina) sprawiło, że używanie czerwonej flagi przez anarchistów zanikło, gdyż już nie „opowiadała się ona za wolnością” i była kojarzona z partiami komunistycznymi czy też, w najlepszym razie, z biurokratyczną i reformistyczną socjaldemokracją.