Zamek był siedzibą starostwa, władz sądowych i mieściło się w nim więzienie.
Zamek został wzniesiony na nieregularnym planie z dwoma basztami po zachodniej stronie i bramą od strony wschodniej, i obwiedziony murem obronnym o wysokości 11 metrów. Warownia otoczona była fosą i częstokołem, a w północno-zachodnim narożniku wzniesiono wspomnianą ośmiokątną wieżę (zwaną później Mysią), pełniącą funkcję punktu obserwacyjnego i ostatniego punktu oporu. W ścianach wieży i pozostałościach murów obronnych zachowały się kule armatnie wystrzelone podczas oblężenia.
Po raz pierwszy zamek spłonął w 1519 rokuDzieduszycki W., Maciejewski M., Małachowicz M. (red.), Zamek Kruszwicki, Kruszwica 2014. Ponownie warownia spłonęła około 1588 roku za czasów kasztelana Wojciecha Niemojewskiego herbu SzeligaLustracja województw wielkopolskich i kujawskich 1616-1620, cz. 1, wyd. Z. Górski, R. Kabaciński, J. Pakulski, Wrocław-Warszawa 1994, s. 247.. Odbudowę warowni prowadzono około 1591 roku. Data remontu wyryta jest na ścianie piwnicy budynku południowego.W. Dzieduszycki, Z problematyki badań archeologicznych i architektonicznych wczesnośredniowiecznej i średniowiecznej Kruszwicy, s. 290;